PYTANIA I PORADY

1.     Co to jest łąkotka?
Łąkotka to półokrągły dysk tkanki chrzęstnej. W stawie kolanowym znajdują się 2 łąkotki - po wewnętrznej (przyśrodkowej) stronie zwana łąkotką przyśrodkową i po zewnętrznej (bocznej) stronie, zwana łąkotką boczną. Ich główną funkcją jest przenoszenie obciążeń w stawie.

2.     W jaki sposób dochodzi do uszkodzenia łąkotki?
Łąkotki znajdują się pomiędzy dwiema przenoszącymi obciążenia powierzchniami, dlatego może dojść do ich ściśnięcia i skręcenia  podczas ruchu  w kolanie. Wyróżniamy 2 podstawowe rodzaje uszkodzeń. Pierwszy to uszkodzenie urazowe, do którego dochodzi podczas nagłego skręcenia najczęściej zgiętego kolana. Drugi rodzaj to tzw. uszkodzenie zwyrodnieniowe (degeneracyjne) , do którego dochodzi po wielokrotnie powtarzanych w ciągu życia ruchach zgięcia i rotacji kolana.Typowe sytuacje, w których dochodzi do  uszkodzenia łąkotki to np. uraz podczas zderzenia dwóch biegnących piłkarzy, ale także normalna  codzienna aktywność jak prace domowe czy spacer.

3.     Czy uszkodzenie łąkotki może się samoistnie wygoić?
To czy uszkodzenie łąkotki może się zagoić zależy w największej mierze od miejsca ,w którym łąkotka została uszkodzona. Uszkodzenia zewnętrznej strefy łąkotki mają szansę na  samoistne wygojenie , ponieważ znajdują się w strefie ukrwionej. Większość uszkodzeń  występuje na wewnętrznej części łąkotki, która nie ma zdolności do samoistnej naprawy , ponieważ nie jest ukrwiona

4.     Jakie są objawy uszkodzenia łąkotki?
Typowe objawy uszkodzenia łąkotki to ból , obrzęk , nadmierne ucieplenie , trudności z poruszaniem się. Często ból przychodzi falami, naprzemiennie występują okresy bólu ostrego, prawie jak ukłucie nożem, i okresy  bezbólowe.  Czasami dochodzi do zablokowania lub nawet usztywnienia kolana; najczęściej ograniczony jest wyprost.

5.     W jaki sposób lekarz diagnozuje uszkodzenie łąkotki?
Uszkodzenie łąkotki jest diagnozowane głównie poprzez właściwe badanie i opis mechanizmu urazu. W przypadku wątpliwości można wykonać badanie z użyciem rezonansu magnetycznego. Ostateczne rozpoznanie zostaje postawione w trakcie zabiegu artroskopii.

6.     W jaki sposób uszkodzenie łąkotki może być leczone?
Zazwyczaj w przypadku uszkodzenia łąkotki wskazana jest artroskopia , czyli leczenie zabiegowe. Najistotniejszą kwestią w przypadku decyzji  o leczeniu operacyjnym  jest poziom dyskomfortu i ograniczenie normalnego  funkcjonowania. Wszystkie procedury chirurgiczne są obarczone pewnym ryzykiem i Państwo wspólnie z lekarzem musicie dojść do wniosku, że spodziewany efekt przewyższa potencjalne ryzyko operacyjne. W zależności od rodzaju uszkodzenia, wieku i stopnia aktywności fizycznej  pacjenta należy rozważyć naprawę i/lub ewentualne częściowe usunięcie uszkodzonej łąkotki.

7.     Co to jest artroskopia?
Jest to wziernikowanie , czyli oglądanie stawu za pomocą układu optycznego połączonego z kamerą i monitorem. Należy do małoinwazyjnych technik diagnostyczno-operacyjnych w chirurgii stawów m.in. stawu kolanowego. Dzięki powiększeniu obrazu diagnostyka  i leczenie są   bardzo precyzyjne. Mała inwazyjność metody pozwala na szybki powrót do zdrowia i krótki  pobyt w szpitalu.

8.     Jaka jest różnica między naprawą łąkotki a częściowym usunięciem?
Częściowe usunięcie oznacza, że odcinamy i usuwamy uszkodzony fragment. Naprawa oznacza zeszycie uszkodzenia w miejscu pęknięcia.

9.     Czy usunięty fragment łąkotki może kiedykolwiek odrosnąć?
Nie. Uszkodzone fragmenty łąkotek nigdy nie odrastają. Uszkodzona łąkotka działa nieprawidłowo i powoduje ból ,dlatego zalecamy leczenie operacyjne. Podstawowym powodem operacji jest BÓL.

10.   Czy usunięcię łąkotki ma niekorzystny wpływ na moje kolano?
Tak. Po usunięciu łąkotki zwiększa się pole kontaktu chrząstki pokrywającej kości udową i piszczelową. Powoduje to szybszy rozwój zmian zwyrodnieniowych. Jednak nieusunięte lub nienaprawione uszkodzenie łąkotki również przyspiesza powstawanie zmian zwyrodnieniowych oraz powoduje ból i utrudnia normalne funkcjonowanie.

11.   Czy można przeciwdziałać powstawaniu zmian zwyrodnieniowych po usunięciu łąkotki? Systematyczne ćwiczenia pozwalające zachować właściwy balans mięśniowy i unikanie nadwagi pozwalają spowolnić tempo zmian zwyrodnieniowych. Odległe następstwo usunięcia łąkotki pod postacią zmiany osi całej kończyny dolnej można korygować operacyjnie poprzez osteotomie okołokolanowe lub w ostateczności zabiegi endoprotezo plastyki,wykonywane w póżniejszym czasie.

12.   Czy zwlekanie z zabiegiem może spowodować większe uszkodzenia?
Tak. Jest to szczególnie ryzykowne w przypadku uszkodzenia łąkotki, któremu towarzyszy uszkodzenie więzadeł i wynikająca z tego niestabilność. W takim przypadku w czasie "używania" niestabilnego kolana może dochodzić do dalszych uszkodzeń łąkotek oraz chrząstki.

13.   Co się dzieje podczas zabiegu artroskopii? Jaki rodzaj znieczulenia zostanie zastosowany? Przed zabiegiem zostaniecie Państwo znieczuleni. Rodzaj znieczulenia jest uzależniony  od stanu zdrowia pacjenta i rodzaju zabiegu. Zazwyczaj  lekarz anestezjolog stosuje do artroskopii kolana lub stawu skokowego znieczulenie podpajęczynówkowe( w okolicy lędźwiowej kręgosłupa), a do artroskopii barku znieczulenie ogólne(czyli tzw. narkozę) .Przed znieczuleniem lekarz anestezjolog bada pacjenta i rozmawia z nim o planowanym postępowaniu. Podczas zabiegu operator wykonuje kilka małych nacięć (3-6 mm). Przez jedno z nich zostaje wprowadzony artroskop oraz podany płyn do stawu. Płyn powoduje rozszerzenie przestrzeni wewnątrzstawowej i ułatwia zbadanie struktur wewnątrz stawu. Przez pozostałe nacięcia  zostają wprowadzone narzędzia operacyjne. Przebieg zabiegu można śledzić na monitorze.

14.   Jak długo zostanę w szpitalu po zabiegu?
Po zabiegu artroskopowym zazwyczaj zostajecie Państwo w szpitalu na jedną noc. Na drugi dzień wykonujemy zmianę opatrunku i ewentualne usunięcie drenu i możecie Państwo wrócić do domu. Po większych zabiegach, np. rekonstrukcjach więzadeł lub osteotomiach zazwyczaj proponujemy pozostanie w szpitalu na 2 noce pooperacyjne.

15.   Czy możliwe jest ponowne uszkodzenie już "usuwanej" łąkotki?
Tak.  W przypadku częściowego usunięcia łąkotki istnieje możliwość  uszkodzenia jej pozostawionej części. Uszkodzenie powstaje ?od nowa"  i nie ma związku  zabiegiem.

16.   Czy mogę przeciwdziałać ewentualnym przyszłym urazom łąkotki?
Nie. Nie są znane żadne skuteczne metody przeciwdziałania uszkodzeniom łąkotki.

17.   Kiedy będę mógł/-a wrócić do pracy po usunięciu łąkotki?
Jeśli macie Państwo pracę biurową lub  inną nieobciążającą  w dużym stopniu kolana,  to zazwyczaj po 10-14 dniach możecie Państwo wrócić do pracy.  Jeśli wykonujecie Państwo pracę stanowiącą duże obciążenie   dla kolana lub uprawiacie wyczynowo sport, to zazwyczaj zalecamy 4 tygodnie przerwy .

18.   Czy brak  bólu kilka dni po operacji oznacza , że już mogę wrócić do pełnej aktywności?
Zazwyczaj  ból pooperacyjny mija bardzo szybko. Jednak z uwagi na możliwość wystąpienia wysięku należy przez pierwsze 3-4 tygodnie unikać nadmiernego wysiłku. W razie niestosowania się do tego ograniczenia możliwe jest powstanie "nawracających wysięków".

19.   Moje kolano jest obrzęknięte. Czy to normalne po zabiegu?
Tak. Zazwyczaj po zabiegu mamy do czynienia z obrzękiem. Jest to spowodowane reakcją tkanek na uraz,  jakim jest zabieg operacyjny oraz tym, że w trakcie zabiegu podajemy Państwu płyn do kolana. Wysięk ten zazwyczaj zmniejsza się z dnia na dzień i około 10-14 doby  powinien znacznie się zmniejszyć  lub prawie całkowicie ustąpić. W celu zmniejszenia obrzęku zalecamy chłodzenie  kolana oraz wyższe ułożenie operowanej kończyny. Jeśli obrzęk nie ustępuje lub powoduje ograniczenie zginania kolana, prosimy o niezwłoczne powiadomienie lekarza.

20.   Czy powinno mnie niepokoić zaczerwienienie i bolesność łydki po zabiegu?
Czasami zabieg powoduje zaburzenie krążenia w kończynie dolnej. Stosujemy profilaktykę tego stanu poprzez odpowiednie ułożenie, chłodzenie kończyny i zastosowanie zastrzyków przeciwzakrzepowych. Wystąpienie takiego stanu wymaga  niezwłocznego powiadomienia lekarza.